Jesse Livermore Là Ai?
Jesse Livermore (1877–1940) là một trong những trader nổi tiếng nhất trong lịch sử thị trường tài chính. Ông được mệnh danh là “The Great Bear of Wall Street” nhờ khả năng kiếm lợi nhuận khổng lồ trong các đợt sụp đổ của thị trường chứng khoán Mỹ, đặc biệt là cuộc khủng hoảng năm 1907 và năm 1929.
Dù sống cách đây hơn một thế kỷ, những nguyên tắc giao dịch của Jesse Livermore vẫn được xem là nền tảng cho nhiều trường phái giao dịch hiện đại như Trend Following, Swing Trading, Position Trading và Breakout Trading.

1. Xu Hướng Là Bạn Của Bạn (Trend Is Your Friend)
Đây có lẽ là triết lý nổi tiếng nhất của Jesse Livermore.
Ông tin rằng:
Không nên cố gắng dự đoán thị trường. Hãy quan sát và giao dịch theo hướng mà thị trường đang di chuyển.
Livermore nhận thấy phần lớn nhà giao dịch thua lỗ vì cố bắt đỉnh hoặc bắt đáy. Họ luôn nghĩ mình thông minh hơn thị trường.
Trong khi đó, những khoản lợi nhuận lớn nhất thường xuất hiện khi trader đi cùng với xu hướng chính.
Ví dụ
Nếu Bitcoin đang trong xu hướng tăng mạnh:
- Không nên liên tục tìm cơ hội bán khống.
- Nên tập trung tìm điểm mua theo xu hướng.
Nếu thị trường đang giảm sâu:
- Không nên cố bắt đáy quá sớm.
- Chờ tín hiệu đảo chiều rõ ràng hoặc tiếp tục giao dịch theo xu hướng giảm.
Áp dụng hiện nay
Triết lý này là nền tảng của:
- Trend Following
- Position Trading
- Swing Trading
- Giao dịch theo EMA
- Giao dịch theo Moving Average
2. Chỉ Giao Dịch Khi Có Cơ Hội Rõ Ràng
Livermore từng nói:
Tiền không được tạo ra từ việc giao dịch liên tục, mà được tạo ra từ việc ngồi chờ.
Đây là điều rất khó với đa số trader hiện đại.
Nhiều người cảm thấy phải mở lệnh mỗi ngày mới gọi là giao dịch.
Tuy nhiên, Livermore cho rằng:
- Không phải lúc nào thị trường cũng có cơ hội.
- Đôi khi việc tốt nhất là không làm gì cả.
- Chỉ nên hành động khi xác suất thành công thực sự cao.
Sai lầm phổ biến
- Vào lệnh vì buồn chán.
- Giao dịch quá nhiều (Overtrading).
- Thấy thị trường chạy là nhảy vào.
Áp dụng hiện nay
Nguyên tắc này được sử dụng rộng rãi trong:
- Breakout Trading
- Price Action Trading
- Smart Money Concept
- Supply & Demand
Trader chuyên nghiệp thường chỉ giao dịch khi tất cả điều kiện trong kế hoạch giao dịch xuất hiện.
3. Cắt Lỗ Nhanh, Để Lãi Chạy
Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất của Jesse Livermore:
Thua lỗ nhỏ là chi phí kinh doanh. Thua lỗ lớn là thảm họa.
Livermore luôn cắt lỗ ngay khi thị trường chứng minh ông sai.
Ông hiểu rằng:
- Không ai đúng 100%.
- Sai là điều bình thường.
- Quan trọng là mất ít khi sai và kiếm nhiều khi đúng.
Công thức lợi nhuận
Một trader có thể:
- Thắng 40%
- Thua 60%
Nhưng vẫn kiếm được rất nhiều tiền nếu:
- Mỗi lệnh thua: -1R
- Mỗi lệnh thắng: +3R hoặc +5R
Áp dụng hiện nay
Nguyên tắc này là cốt lõi của:
- Risk Management
- Trend Following
- Swing Trading
- Position Trading
Nhiều quỹ đầu tư hàng đầu thế giới vẫn áp dụng nguyên tắc tương tự.
4. Tiền Lớn Không Nằm Ở Điểm Vào, Mà Nằm Ở Việc Giữ Lệnh
Đây là triết lý làm nên tên tuổi của Jesse Livermore.
Ông từng nói:
Không phải suy nghĩ giúp tôi kiếm tiền. Chính việc ngồi yên mới giúp tôi kiếm tiền.
Nhiều trader luôn tìm kiếm:
- Điểm vào hoàn hảo
- Chỉ báo thần thánh
- Tín hiệu chính xác tuyệt đối
Nhưng Livermore nhận ra rằng:
Một xu hướng lớn có thể kéo dài hàng tuần, hàng tháng hoặc hàng năm.
Lợi nhuận khổng lồ đến từ việc giữ được vị thế trong suốt quá trình đó.
Ví dụ
Nếu mua Bitcoin:
- 20.000 USD
- Bán ở 22.000 USD
Lợi nhuận là 10%.
Nhưng nếu giữ đến:
- 40.000 USD
- 60.000 USD
- 80.000 USD
Khoản lợi nhuận sẽ hoàn toàn khác biệt.
Áp dụng hiện nay
Đây là nguyên lý cốt lõi của:
- Position Trading
- Trend Following
- Turtle Trading
Nhiều nhà đầu tư huyền thoại kiếm phần lớn tài sản từ một số ít giao dịch lớn trong đời.
5. Không Trung Bình Giá Khi Đang Thua Lỗ
Jesse Livermore cực kỳ phản đối việc bình quân giá xuống.
Ông cho rằng:
Không bao giờ gia tăng vị thế khi thị trường đang chứng minh bạn sai.
Ví dụ:
- Mua BTC ở 100.000 USD
- Giá giảm còn 90.000 USD
Nhiều người tiếp tục mua thêm vì nghĩ rằng giá đã rẻ hơn.
Livermore lại xem đây là hành động cực kỳ nguy hiểm.
Nếu phân tích ban đầu đúng:
- Thị trường sẽ đi theo hướng kỳ vọng.
- Không cần phải cứu lệnh.
Nếu phân tích sai:
- Nên cắt lỗ.
- Không nên đổ thêm tiền vào một ý tưởng thất bại.
Áp dụng hiện nay
Nguyên tắc này được sử dụng bởi:
- Trend Following Traders
- CTA Funds
- Hedge Funds
- Proprietary Trading Firms
Hầu hết các trader chuyên nghiệp đều chỉ tăng vị thế khi giao dịch đang có lãi.
Jesse Livermore Sẽ Giao Dịch Như Thế Nào Trong Thị Trường Crypto Ngày Nay?
Nếu Jesse Livermore còn sống và giao dịch Bitcoin, Ethereum hoặc Forex hiện nay, rất có thể ông sẽ:
Tìm kiếm Breakout
- Giá phá vỡ kháng cự mạnh.
- Khối lượng tăng cao.
- Xu hướng được xác nhận.
Giao dịch theo xu hướng
- Chỉ mua trong xu hướng tăng.
- Chỉ bán trong xu hướng giảm.
Cắt lỗ nhanh
- Không hy vọng.
- Không cầu nguyện thị trường quay đầu.
Giữ lệnh thắng
- Để lợi nhuận tăng trưởng tối đa.
- Không chốt lời quá sớm.
Không bình quân giá thua
- Chỉ thêm vị thế khi giao dịch đang có lợi nhuận.
Kết Luận
Mặc dù thị trường ngày nay đã thay đổi rất nhiều với sự xuất hiện của Forex, Crypto và giao dịch thuật toán, nhưng những nguyên tắc cốt lõi của Jesse Livermore vẫn còn nguyên giá trị.
Năm triết lý nổi tiếng nhất của ông gồm:
- Xu hướng là bạn của bạn.
- Chỉ giao dịch khi có cơ hội rõ ràng.
- Cắt lỗ nhanh, để lãi chạy.
- Tiền lớn nằm ở việc giữ lệnh.
- Không trung bình giá khi đang thua lỗ.
Nếu phải tóm tắt toàn bộ triết lý của Jesse Livermore trong một câu, thì đó là:
Hãy đi theo xu hướng, quản lý rủi ro chặt chẽ và kiên nhẫn giữ những giao dịch đúng hướng đủ lâu để lợi nhuận có cơ hội phát triển.
